آیا می دانید داروی شما به چه منظور تجویز شده است ؟ آیا از نحوه مصرف صحیح نگهداری، عوارض و تداخلات داروی خود مطلع هستید؟      آیا می دانید در هنگام مسمومیت دارویی یا غذایی چه باید کرد؟         شماره تلفن 1490 مرکز اطلاع رسانی دارو و سموم کشوری به صورت 24 ساعته آماده پاسخگویی به سؤالات دارویی همشهریان محترم می باشد. همچنین مرکز اطلاع رسانی دارو و سموم دانشگاه علوم پزشکی کاشان با شماره تلفن 03155579000 در ساعات اداری پاسخگوی سؤالات دارویی شما می باشد                             مرکز اطلاع رسانی دارو و سمومDPIC                                     * برای حفظ سلامت خودمان آنتی بیوتیک را هوشمندانه استفاده کنیم .                                     * متاسفانه آمار ها نشان می دهد که کشور ایران بالاترین رتبه سرانه مصرف دارو در جهان را دارد.

7:21:05 AM 1398 / 05 / 29
 

" آنتی­ بیوتیک­ ها و پدیده­ ی مقاومت آنتی ­بیوتیکی "

آنتی بیوتیک

داروهای آنتی ­بیوتیک که در جامعه­ ی ما تحت عنوان اشتباه "چرک­ خشک­ کن" شناخته می­ شوند، در واقع دسته­ ی دارویی مهمی هستند که علیه عفونت­ های باکتریایی در بدن مبارزه می­ کنند و یا باکتری­ها را از بین می­ برند و یا از رشد و تکثیرشان در بدن جلوگیری می کنند.

هر داروی آنتی­ بیوتیک بر طیف خاصی از باکتری­ ها مؤثر است و ممکن است یک آنتی­ بیوتیک بر عفونت باکتری دیگر بی­ فایده باشد.

آنتی­ بیوتیک­ ها بر عفونت­ های ویروسی بی­ تأثیرند و منجربه بهبود نمی ­شوند؛ به همین دلیل است که در هنگامی که سرما می­ خوریم به هر میزان نیز آنتی­ بیوتیک یا به اصطلاح خودمان "چرک­ خش ک­کن" مصرف کنیم باز هم بهتر نمی ­شویم و کار اشتباه ما این است که دائم از آنتی­ بیوتیک­های متنوع استفاده کنیم.

تشخیص اینکه عفونت ویروسی است یا باکتریایی تنها بر عهده­ی پزشک است. یک سری علائم و شاخص ­ها وجود دارد که به پزشک در تشخیص کمک می­کند که متناسب با آن داروی مناسب را تجویز کند و یا حتی هیچ دارویی تجویز نکند و تنها به شما توصیه کند مراقبت خاصی انجام دهید، استراحت کنید و غذای کافی مصرف کنید.  

هر زمان که ما یک داروی آنتی­ بیوتیک را با تشخیص خودمان یا افراد غیرپزشک مصرف کنیم، یک قدم به سمت عوارض جانبی و مقاومت آنتی­ بیوتیکی پیش می­ رویم. بسیاری از عفونت­ های ویروسی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا و بسیاری از گلودردها نیازی به درمان با آنتی بیوتیک ندارند.

مقاومت آنتی­ بیوتیکی به این معناست که در صورت ابتلا به عفونت باکتریایی حتی با مصرف دارو، باکتری­ها هم­چنان به رشد و فعالیت ادامه می­ دهند و دارو قادر نیست باکتری را از بین ببرد و از فعالیت بیماری­ زایی­ اش جلوگیری کند. 

 

چرا باید نگران مقاومت باکتریایی باشیم؟

زمانی را تصور کنید که دیگر آنتی­ بیوتیک­ها هیچ تأثیری نداشته باشند؛ یعنی زمانی که بیماریی حتی سخت به راحتی با مصرف یک دوره­ی مصرف آنتی­ بیوتیک درمان می­ شد اما اکنون با مصرف همان آنتی­ بیوتیک هرروز پیشرفت می­کند و به مرحله­ ی خطرناک می ­رسد.

زمانی که بیماری به نوع مقاوم به آنتی­ بیوتیک تبدیل می­ شود، دیگر درمان ساده نیست و پزشکان مجبور می­ شوند از چندین دارو با طیف عوارض بیشتر و گران­ قیمت­تر و پردردسرتر استفاده کنند.

اگر با روند کنونی پیش برویم دیگر با این روش نیز به نتیجه نمی­رسیم و دیگر هیچ دارویی قادر نخواهد بود برای نجات ما اقدام کند و مرگ روی خواهد داد.

چرا باکتری­ها به دارو مقاوم می­شوند؟

مصرف بیش از حد و غیراصولی آنتی­ بیوتیک­ها، به باکتری­ها فرصت می­ دهد مکانیسم­ های دفاعیشان را برای مقاومت در برابر داروها فعال­ تر کنند.

هر زمانی که هر فردی در جامعه یک آنتی­ بیوتیک مصرف می­ کند، باکتری­های حساس (که هنوز دارو بر آن­ها اثر دارد) از بین می­روند اما باکتری های مقاوم شروع به رشد و تکثیر می­ کنند؛ بنابراین با هر بار مصرف آنتی بیوتیک تعداد باکتری­های مقاوم افزایش می­یابد و به تدریج جایگزین باکتری­های حساس می­شوند.

از طرفی زمانی که ما به اشتباه آنتی­ بیوتیک را برای درمان عفونت ویروسی مانند سرماخوردگی، بسیاری از گلودردها، برونشیت، سینوزیت و یا عفونت گوش مصرف می­کنیم علاوه بر اینکه عفونت ویروسی درمان نمی­ شود بلکه به باکتری­ها زمان می­ دهیم که فعالیت شان را علیه آنتی­ بیوتیک افزایش دهند.

 

تنها راه مقابله با باکتری­ ها این است که مصرف آنتی ­بیوتیک ­ها را به حداقل برسانیم.

 

چگونه می­ توانیم از پدیده­ی مقاومت آنتی­ بیوتیکی جلوگیری کنیم؟

  • از پزشک و سایر افراد کادر درمان بخواهیم روش­های غیر درمان با آنتی­ بیوتیکی که در بهبود حال ما مؤثر است پیشنهاد دهد.
  • دارویی که پزشک تجویز کرده دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنیم و آن را تغییر ندهیم.
  • داروی خود را طبق ساعت مصرف کنیم. اثربخشی داروها وابسته به زمان مصرف است.
  • هرگز برای مصرف آنتی­بیوتیک­ها برای عفونت­های ویروسی مانند سرماخوردگی به پزشک و داروساز اصرار نکنیم.
  • هرگز در دفعات جدید ابتلا به بیماری همان آنتی­ بیوتیک را تکرار نکنیم.
  • هرگز داروی تجویز شده توسط پزشک برای بیماری خود را به فرد دیگری پیشنهاد نکنید.
  • هرگز برای درمان عفونت در گروه­های حساس یعنی نوزادان و کودکان و یا در سالمندان بدون مشورت با پزشک آنتی­ بیوتیک مصرف نکنیم.

 

تهیه و تدوین : دکتر بهار اربابی (کارشناس مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم DPIC )

 

آنتی بیوتیک

   
جشنواره پرتال

انتخاب پرتال برتر