آیا می دانید داروی شما به چه منظور تجویز شده است ؟ آیا از نحوه مصرف صحیح نگهداری، عوارض و تداخلات داروی خود مطلع هستید؟      آیا می دانید در هنگام مسمومیت دارویی یا غذایی چه باید کرد؟         شماره تلفن 1490مرکز اطلاع رسانی دارو و سموم کشوری به صورت 24 ساعته آماده پاسخگویی به سؤالات دارویی همشهریان محترم می باشد. همچنین مرکز اطلاع رسانی دارو و سموم دانشگاه علوم پزشکی کاشان با شماره تلفن 03155579000 در ساعات اداری پاسخگوی سؤالات دارویی شما می باشد

11:24:44 PM 1393 / 06 / 05
 

 

آشنایی با انواع گوشت و فواید آن

خواص گوشت

گوشت از نظر استاندارد

گوشت عبارت است از مجموعه بافت های عضلانی - اسکلتی لاشه ی دام های کشتاری که با بافت های چربی و پیوندی مربوطه نیز همراه باشد. در ضمن به اعضای خوراکی دام مانند دل ، جگر، قلوه ، مغز و زبان نیز اصطلاحاً اعضای گوشتی گفته می شود.

فرآورده گوشتی چیست؟

فرآورده های گوشتی، فراورده هایی را می نامندکه لااقل نیمی از آنها را گوشت تشکیل داده باشد. محصولات گوشتی یکی از پر مصرف ترین فراورده های غذایی به شمار آمده و تنها در کشور آلمان که یکی از بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده فرآورده های گوشتی می باشد بیش از 500 نوع محصولات با اسامی مختلف وجود دارد.

فرآورده های گوشتی را به 4 دسته تقسیم می کنند:

  • کالباس های حرارت دیده
  • کالباس های خام
  • کالباس های پخته
  • گوشت های عمل اوری

تقریبا کلیه کالباس و سوسیس های تهیه شده در کارخانه های فرآورده های گوشتی کشور ما از نوع حرارت دیده می باشد.

 دسته بندی گوشت مصرفی:

گوشت به عنوان یکی از مواد غذایی از لحاظ مصرفی بودن به چندین دسته کلی تقسیم می شود:

  • گوشت قرمز که شامل گوشت گاو، گوسفند، گوساله و در مواردی شامل گوشت اسب، بز، شتر و شترمرغ و... می باشد.
  • گوشت سفید که به دو گروه گوشت طیور که به پرندگان اهلی اطلاق می شود که شامل مرغ، بوقلمون، مرغابی و غاز و... می شوند. گوشت ماهیان و آبزیان دریایی که شامل انواع ماهی و میگو می باشند.

ارزش غذایی گوشت:

از لحاظ میزان پروتئین انواع گوشت نسبت به پروتئین گیاهی بیشتر است، زیرا پروتئین گوشت دارای مقدار زیادی از اسید آمینه های ضروری مورد نیاز بدن است. همچنین مقدار زیادی از چربی حیوانی در بافت گوشت حیوانات قرار گرفته است که منبع مهم انرژی برای بدن به شمار می روند. گوشت یکی از منابع سرشار از انواع ویتامین هایB  است که مقداری از این ویتامین ها در اثر حرارت از بین می روند. مواد معدنی موجود در گوشت یکی از عوامل موثر در ارزش غذایی گوشت هستند که به صورت ترکیبات آلی و املاح معدنی از جمله آهن،روی، سدیم،کلر،منیزیم و... نیز دیده می شوند.

اهمیت گوشت

یکی از عوامل مؤثر در اهمیت غذایی گوشت ، وجود املاح معدنی به ویژه آهن  و روی  در آن است. .کم خونی  ناشی از کمبود آهن در اکثر نقاط جهان اعم از کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته در بین انسان ها دیده می شود. زنان به ویژه در هنگام بارداری و عادت ماهیانه و کودکان بیشتر در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند. از آن جا که اغلب، آهن به اندازه ی کافی در بدن ذخیره نمی شود، با مصرف به اندازه ی گوشت و فرآورده های آن، می توان از بروز عوارض کمبود آهن جلوگیری کرد. گوشت منبع غذایی مهمی از پروتئین ، ویتامین های گروهB و املاحی مانند آهن، روی، منیزیم و فسفر است. همچنین کمبود روی نیز با عوارضی از قبیل اختلال در رشد قدی و قوای جنسی ، اختلال در رشد جنین، سقط جنین و کم اشتهایی همراه است که در بسیاری از زنان و نوجوانان قابل مشاهده است. روی قابلیت جذب بالایی در بدن دارد.به طور خلاصه می توان گفت که گوشت ماده ی غذایی پروتئینی با ارزشی است. گوشت دارای مقدار زیادی چربی نیز هست.

 آشنایی با انواع گوشت:

» گوشت قرمز:

که شامل گوشت گاو ، گوسفند و گوساله و بره و... می باشد که سرشار از ویتامین های مفید برای بدن می باشد. ظاهر گوشت قرمز سالم نباید لزج و چسبنده و مترشح باشد، از علائم نگهداری گوشت در شرایط نامناسب و غیر بهداشتی خشک و یا چروکیده بودن آن است.عضلات گوشت از لحاظ سفتی و قوام باید طبیعی باشد و با فشار انگشت، پس از برداشتن انگشت به حالت اولیه بر گردد. از علائم فساد گوشت می توان به بوی غیر طبیعی و نامطبوع مانند ترشیدگی، عفونت و گندیدگی، کپک زدگی و یا تعفن علامت فساد گوشت می باشد.رنگ طبیعی گوشت با توجه به نوع دام کشتاری صورتی متمایل به قرمز است، کمرنگ بودن گوشت ممکن است علامت کم خونی و بیماری مزمن دام کشتاری باشد.پر رنگ بودن و تیره رنگی گوشت علامت عدم خروج کامل خون در هنگام ذبح است که خود از علائم احتمالی ابتلای دام به بیماری عفونی و تب دار یا مرگ دام قبل از کشتار است.

 » گوشت ماهی:

سرشار از پروتئین، ویتامین ها و مواد مورد نیاز بدن است. به عقیده کارشناسان و صاحبنظران، آبزیان می توانند به عنوان یک منبع مطمئن و کاهش دهنده اثرات سوء تغذیه مورد استفاده قرار گیرند. پروتئین حیوانی به ویژه ماهی به دلیل داشتن اسیدهای آمینه لازم و عوامل محرک رشد اثر مهمی در ترمیم بافت ها و سلامتی و شادابی انسان و به طور کلی رشد بدن دارد و کمبود این پروتئین سبب عدم تعادل دستگاه عصبی گشته و عقب ماندگی فکری و رنجوری و ضعف جسمانی را در انسان پدیدمی آورد و مقاومت بدن را در برابر بیماری های عفونی کاهش می دهد. علی رغم نقش و تاثیر مصرف ماهی و سایر آبزیان در افزایش ضریب سلامتی افراد جامعه، مصرف سرانه آبزیان در کشور ما هم اکنون 5 کیلوگرم است که در مقایسه با مصرف سرانه جهانی ناچیز است.

» گوشت مرغ:

اگر بخواهیم گوشت مرغ را در یک کلام شرح دهیم"همه کاره بودن" توضیح مناسبی است. تردیدی نیست که مرغ جایگزینی سالم و مناسب برای گوشت قرمز می باشد. مرغ منبع خیلی خوب پروتئین است و 120 گرم آن 70 درصد نیاز پروتئین بدن را برآورده می سازد . همان طور که می دانید بدن ما انسان ها از پروتئین تشکیل شده است و نیز پروتئین ها از واحدهای ساختمانی به نام اسید آمینه. ما اسید آمینه های لازم برای ساخت پروتئین های بدن  را از منابع حیوانی و گیاهی آن دریافت می کنیم و توسط آنها پروتئین مورد نیاز بدن مان را بازسازی می کنیم. از آنجایی که گوشت مرغ نسبت به گوشت های دیگر در همه جا به فراوانی یافت می شود اگر موارد بهداشتی آن را رعایت نکنید به بیماری های خطرناکی مبتلا می شوید.

» گوشت شتر:

گوشت شتر از جهت ترکیب شیمیایی با گوشت سایر دام‌ های اهلی تفاوت دارد. گوشت شتر در مقایسه با گوشت گاو از میزان پروتئین کمتری برخوردار است و از لحاظ شکل ظاهری شبیه گوشت گوسفند است. این گوشت در مقایسه با سایر گوشت ‌ها از سدیم بیشتری برخوردار است، اما میزان پتاسیم آن کمتر است و در مقایسه با گوشت گاو و گوسفند از لحاظ درجهPH بسیار متفاوت می ‌باشد، در نتیجه برای عملیات فرآوری گوشت بسیار مناسب است.گوشت شتر در مقایسه با گوشت گاو میزان کمتری چربی، پروتئین و خاکستر دارد. پروتئین‌ های گوشت شتر فاقد اسیدهای آمینه ضروری نظیر تریپتوفان، والین، لوسین و ایزولوسین و همچنین اسیدآمینه نیمه ‌ضروری هیستیدین به مقدار کافی می ‌باشند. همچنین گوشت شتر در مقایسه با گوشت سایر دام‌ های اهلی دارای سدیم بیشتر و پتاسیم کمتری است که این امر با متابولیسم آب در بدن دام ارتباط مستقیمی دارد و باید افزود که نسبت کلسیم فقط در عضلات ران زیاد است، اما نسبت آهن و رویدر گوشت شتر کمتر از میزان آن در گوشت دام‌ های اهلی دیگر است.

 » گوشت بلدرچین :

ارزش غذایی گوشت بلدرچرین تقریباً مشابه گوشت مرغ است و مقدار ویتامین ها و روی موجود در این گوشت، آن را ارزشمند می سازد. گوشت بلدرچین حاوی مقدار مناسبی ویتامین های B3و B5است که در ترمیم بافت نقش مهمی دارند خوشبختانه گوشت این پرنده، کلسترول کمی دارد و چربی کلی آن نیز پایین است. لذا افراد در هر گروه سنی می توانند از آن استفاده کنند.نکته مهمی که باید به آن اشاره کنم این است که مصرف تمامی انواع گوشت ها، چه قرمز و چه سفید، برای افرادی که بیماری نقرس دارند، یعنی میزان اسید اوریک خون آن ها بالاست باید تا حد مشخصی محدود شود، یعنی گوشت بلدرچین نیز برای آن ها مضر است، اما مصرف آن به سایر افراد، به ویژه بعد از عمل جراحی توصیه می شود.

» گوشت بوقلمون:

در بین انواع گوشت سفید، گوشت بوقلمون کمترین چربی را دارد. گوشت بوقلمون که یکی از غذاهای مورد علاقه در کشورهای غربی است. یکی از ویژگی های منحصر به فرد گوشت بوقلمون نسبت به سایر گوشت های سفید، ویتامین A  موجود در آن است که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بازی می کند، لذا مصرف آن در فصل سرما و به خصوص به کودکان و سالمندان توصیه می شود. مقدار پروتئین این گوشت نیز مناسب است و منع مصرف خاصی جز در بیماران مبتلا به نقرس ندارد. گوشت این پرنده حاوی هر دو نوع گوشت سفید و قرمز است.گوشت بوقلمون به دلیل بافت ویژه ای که دارد هنگام طبخ حجم خود را از دست نمی دهد و به دلیل عدم وجود چربی میان بافتی در گوشت حجم آن در هنگام پخت بر عکس گوشت مرغ، گوساله و گوسفند کم نمی شود.

» گوشت کبک :

گوشت کبک تفاوت چندانی با گوشت مرغ، غاز و اردک ندارد. شاید تنها تفاوت در میزان ویتامین B6موجود در آن باشد.در فصل سرد سال، مصرف انواع گوشت ها به ویژه گوشت کبک می تواند از بسیاری عفونت های تنفسی پیشگیری کند از لحاظ آهن گوشت کبک، فقیر است و در مقایسه با گوشت شترمرغ و حتی مرغ، آهن کمتری دارد.میزان چربی و کلسترول گوشت کبک کمتر از گوشت مرغ است، اما به هر حال، مصرف آن سبب کاهش کلسترول خون نمی شود، چون این گوشت ها منبع چربی های اشباع هستند.

 » گوشت شترمرغ:

یکی از ویژگی های شترمرغ این است که اگرچه در دسته ماکیان قرار می گیرد، اما گوشت آن از لحاظ کالری از گوشت های قرمز کمتر است. و میزان چربی و کلسترول آن هم پایین تر است.اگر بخواهیم مقایسه ای انجام دهیم، باید بگوییم چربی موجود در گوشت شترمرغ 66% کمتر از چربی گوشت گاو و حتی کمتر از گوشت مرغ است. گوشت شترمرغ منبع غنی از پروتئین بوده و یکی دیگر از ویژ گی های منحصر به فرد آن آهن بالای آن است. میزان آهن موجود در گوشت شترمرغ همسان با گوشت قرمز (این موضوع به ویژه برای کسانی که مشکل کلسترول بالا دارند قابل توجه است.)

 

مهندس قاسم خواجه منصوری( کارشناس صنایع غذایی)

 

   
جشنواره پرتال

انتخاب پرتال برتر